Lễ đón bằng công nhận Bảo vật quốc gia Bàn thờ Phật bằng đá chùa Thượng Nương, xã Liêm Hà, tỉnh Ninh Bình.
Sáng ngày 25 tháng 9 năm 2026, xã Liêm Hà, tỉnh Ninh Bình đã long trọng tổ chức Lễ công bố quyết định và đón nhận Bằng công nhận Bảo vật quốc gia Bàn thờ Phật bằng đá chùa Thượng Nương. Đây là sự kiện ghi dấu mốc quan trọng trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa trên vùng đất giàu truyền thống lịch sử.

Đồng chí Đặng Thanh Sơn - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ Tịch UBND tỉnh
trao bằng công nhận bảo vật quốc gia bàn thờ Phật bằng đá
chùa Thượng Nương, xã Liêm Hà
Tham dự buổi lễ có đồng chí Đặng Thanh Sơn - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình; đồng chí Vũ Thanh Lịch, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể Thao; lãnh đạo xã Liêm Hà; Ban khánh tiết chùa Thượng Nương.
Tại buổi lễ, các đại biểu, tăng ni, phật tử và Nhân dân địa phương cùng ôn lại lịch sử hình thành, giá trị đặc biệt của chùa Thượng Nương và Bàn thờ Phật bằng đá – một chứng tích quý giá của nghệ thuật điêu khắc đá thời Trần còn được lưu giữ đến ngày nay.
Bàn thờ Phật bằng đá chùa Thượng Nương, còn được biết đến với tên gọi Bệ đá Long Hoa, là hiện vật có niên đại năm Đại Trị thứ 7 (1364), triều vua Trần Dụ Tông. Được tạo tác từ nhiều khối đá ghép lại, bàn thờ Phật có kích thước 2.96m chiều dài, 1.04m chiều rộng và 1.13m chiều cao. Toàn bộ hiện vật được cấu tạo thành ba phần: mặt bệ, thân bệ và chân bệ. Trên các diện chạm khắc là hệ thống hoa văn phong phú như rồng, hoa sen, hoa cúc, lá đề, hoa mai, chữ vạn, sư tử vờn cầu và hươu được thể hiện với đường nét tinh tế, khỏe khoắn nhưng không kém phần mềm mại.

Bản dập mặt trước Bàn thờ Phật chùa Thượng Nương
Đặc biệt, minh văn trên bàn thờ Phật cho biết niên đại tuyệt đối của bảo vật với dòng lạc khoản Đại Trị thứ 7, thời Trần (1364). Là bệ đá cổ thời Trần có niên đại tuyệt đối sớm nhất được phát hiện trên đất Ninh Bình cũng như trên cả nước (tính đến thời điểm hiện tại). Tư liệu văn tự ở đây còn cung cấp nhiều thông tin về lịch sử, văn hoá, chữ viết, địa danh … vô cùng có giá trị trong hệ thống bàn thờ đá thời Trần.
Không chỉ quý hiếm bởi niên đại, Bàn thờ Phật bằng đá chùa Thượng Nương còn nổi bật bởi giá trị nghệ thuật. Tổng thể bệ đá được tạo hình như một đài sen cách điệu, biểu tượng thiêng liêng của Phật giáo. Các mô típ trang trí được bố trí hài hòa, tạo nên sự cân đối giữa kiến trúc, điêu khắc và biểu tượng tôn giáo.
Đáng chú ý, nghệ thuật tạo hình rồng trên bệ đá vừa thể hiện vẻ khỏe khoắn đặc trưng của nghệ thuật thời Trần, vừa phảng phất nét mềm mại của nghệ thuật thời Lý. Đặc biệt, hình thức đôi rồng chầu ba bông cúc được đánh giá là một cách thể hiện độc đáo, góp phần làm nên giá trị riêng biệt của hiện vật.

Bản dập mặt sau Bàn thờ Phật chùa Thượng Nương.
Với những giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, mỹ thuật và tôn giáo – tín ngưỡng, hiện vật đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia tại Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026. Đây không chỉ là niềm tự hào của cán bộ, Nhân dân và Phật tử địa phương, mà còn góp phần khẳng định vị thế nổi bật của di sản văn hóa Ninh Bình trong dòng chảy lịch sử dân tộc.
Từ một hiện vật tồn tại gần 700 năm, Bàn thờ Phật bằng đá chùa Thượng Nương hôm nay đã trở thành một di sản có ý nghĩa đặc biệt, là cầu nối giữa quá khứ với hiện tại, giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về trình độ nghệ thuật, tư duy thẩm mỹ và đời sống tinh thần của cha ông trong một giai đoạn phát triển rực rỡ của văn hóa Đại Việt.
Lễ đón Bằng công nhận Bảo vật quốc gia vì vậy không chỉ là sự kiện tôn vinh một hiện vật quý, mà còn mở ra trách nhiệm lớn trong việc quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản đến các thế hệ mai sau.
Trong không gian linh thiêng của chùa Thượng Nương, Bàn thờ Phật bằng đá vẫn hiện diện như một chứng nhân của lịch sử – lặng lẽ kể câu chuyện về tài năng, tâm huyết và đời sống tinh thần của người Việt cách đây hơn sáu thế kỷ.
Bảo vật quốc gia Bàn thờ Phật bằng đá chùa Thượng Nương không chỉ là dấu ấn đặc sắc của nghệ thuật thời Trần mà còn là niềm tự hào di sản của người dân Ninh Bình nói riêng và cả nước nói chung.
Tác giả: Lê Thị Khánh Ninh
Phó trưởng phòng Nghiên cứu Lịch sử - Văn hóa
.jpg)
.jpg)
_croped_393x250_on(30-06-2022_7695259).jpg)



.jpg)


