Công tác lưu giữ và phát huy giá trị tài liệu, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình

Bảo tàng tỉnh Ninh Bình hiện đang lưu giữ trên 92.500 tài liệu hiện vật, trong đó có gần 200 tài liệu, hiện vật - kỷ niệm về Chủ tịch Hồ Chí Minh với quê Ninh Bình. Hiện vật gồm nhiều chất liệu khác nhau như giấy, nhựa, đồ dệt, sành sứ, kim loại,... được lưu giữ trong môi trường thông thoáng, có sự kiểm soát về nhiệt độ và độ ẩm, thường xuyên được bảo quản nên hạn chế tối đa sự tác động từ môi trường làm ảnh hưởng đến tình trạng hiện vật. Những tài liệu, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh có thể chia thành 3 nhóm chính, gồm:

Tài liệu, hiện vật phản ánh quá trình Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo cách mạng Việt Nam, trong đó có phong trào cách mạng của tỉnh Ninh Bình như: ảnh tư liệu, các bài báo, truyền đơn, lời kêu gọi kháng chiến, kỷ vật kháng chiến,...;

 Tài liệu, hiện vật ghi lại dấu ấn trong những lần Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm và làm việc tại Ninh Bình: ảnh tư liệu, hiện vật, bút tích, sổ cảm tưởng,…;

Tài liệu, hiện vật thể hiện tình cảm của Nhân dân Ninh Bình với Chủ tịch Hồ Chí Minh: ảnh tư liệu, báo, hiện vật, các phần thưởng vinh danh cao quý, các bài dự thi viết về Bác với quê hương Nam Định, Ninh Bình, ….

Mỗi một tài liệu, hiện vật gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh đều chứa đựng một câu chuyện cảm động về tư tưởng, đạo đức cao đẹp, nhân cách lớn lao mà bình dị của một vị lãnh tụ thiên tài, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, anh hùng giải phóng dân tộc, người chiến sĩ Cộng sản quốc tế mẫu mực, danh nhân văn hoá thế giới. Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là di sản tinh thần vô giá để mỗi cán bộ, đảng viên và người dân thường xuyên trau dồi, học tập và noi theo. Trong số những hiện vật đó có một hiện vật lưu bút tích của Bác, đó là cuốn sổ ghi cảm tưởng, bìa bọc vải màu đỏ, gợi nhắc ta nhớ về một sự kiện quan trọng. Sáng ngày 21/5/1963, Hồ Chủ Tịch về dự Đại hội Đảng bộ tỉnh Nam Định lần thứ V, tại Nhà máy Dệt, thành phố Nam Định (nay thuộc phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình). Buổi chiều Người đến thăm nhiều nơi của thành phố, trong đó có Phòng triển lãm hình ảnh, hiện vật phản ánh lịch sử đấu tranh cách mạng, thành tựu kinh tế, văn hóa, xã hội của Đảng bộ và Nhân dân Nam Định. Tại đây, Người dừng lại khá lâu trước tủ kính trưng bày lá cờ Đảng của các chiến sỹ cộng sản Nam Định treo tại nhà máy Sợi năm 1931. Người căn dặn phải có kế hoạch giữ gìn thật tốt hiện vật quý báu đó. Sau khi xem triển lãm, Người đã ghi lại dòng chữ trong sổ vàng truyền thống với nội dung: “Tiếp tục truyền thống cách mạng vẻ vang, xây dựng chủ nghĩa xã hội thắng lợi”.

Để tiếp nối truyền thống, ghi nhớ lời Bác dậy, đội ngũ cán bộ, viên chức Bảo tàng tỉnh Ninh Bình luôn đoàn kết, thống nhất trong tư tưởng, hành động, xây dựng tập thể cơ quan phát triển vững mạnh toàn diện. Hàng năm Bảo tàng tỉnh triển khai sâu rộng “Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, phát động phong trào thi đua lập thành tích xuất sắc đối với mỗi cá nhân, tập thể. Bảo tàng thường xuyên đổi mới phương thức lãnh đạo, đẩy mạnh các khâu hoạt động chuyên môn đặc biệt là công tác nghiên cứu, sưu tầm, bảo quản và phát huy giá trị tài liệu hiện vật. Công tác phát huy giá trị tài liệu hiện vật về Bác được tổ chức, triển khai qua nhiều hình thức như: phát hành tập gấp, đưa tin, chia sẻ thông tin trưng bày triển lãm về Bác Hồ trên các phương tiện thông tin đại chúng, đài phát thanh, mạng xã hội. Bảo tàng tích cực trong việc phối hợp, cung cấp thông tin, tư liệu cho các cơ quan truyền thông, báo chí để quảng bá giá trị tài liệu, hiên vật. Ngoài ra, cán bộ Bảo tàng tích cực viết bài tuyên truyền tấm gương, đạo đức Hồ Chí Minh thông qua tư liệu hiện vật để đăng tải trên Website, mạng xã hội, tạp chí,... Và hiệu quả hơn nữa là công tác tuyên truyền phát huy giá trị tài liệu hiện vật về Bác Hồ qua hệ thống trưng bày. Bảo tàng tỉnh đã dành một không gian trang trọng để trưng bày chuyên đề những tài liệu, hình ảnh, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh và những tình cảm của nhân dân với Bác. Trưng bày đã đón rất đông công chúng tới thăm quan, nghiên cứu và học tập. Chỉ tính riêng năm 2025, Bảo tàng tỉnh đón trên 50.000 du khách. Công chúng đến tham quan đều ngỡ ngàng trước những hiện vật dường như vẫn còn ấm hơi thở của lịch sử. Đặc biệt là những tư liệu, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tác động trực tiếp đến tâm tư, tình cảm và để lại những ấn tượng sâu sắc trong mỗi công chúng đến tham quan.

Đã mấy chục năm trôi qua, nhưng những tư liệu, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh đang được bảo quản và phát huy giá trị tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình đã trở thành những kỷ vật biết nói, chứa đựng nhiều thông điệp, có ý nghĩa kết nối quá khứ, hiện tại với tương lai. Tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh là di sản tinh thần vô giá - kim chỉ nam định hướng cho những thế hệ tiếp nối hành động trong công cuộc xây dựng và phát triển quê hương, đất nước. Thông qua những tài liệu, hiện vật về Bác ta thấy trong suốt cuộc đời làm cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là hiện thân, là tấm gương mẫu mực về đạo đức của người cách mạng, thể hiện ở nhiều mặt, khắp các lĩnh vực công tác, sinh hoạt, đời sống thường ngày. Ta cảm nhận ở Bác những tình cảm sâu sắc dành cho đất nước, Nhân dân, tuyệt đối trung với nước, hiếu với dân, yêu thương con người; cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân; luôn trau dồi, không ngừng rèn luyện bản lĩnh, năng lực công tác của người cách mạng; tự phê bình và phê bình, đấu tranh bảo vệ chân lý, phê phán cái xấu, cái phi đạo đức. Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng cao đẹp nhất của chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Trọn cả cuộc đời, Người đã cống hiến không ngừng nghỉ, tất thảy đều hiến dâng cho Tổ quốc, đồng bào, cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội và giải phóng con người. Cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh trở thành biểu tượng cách mạng, khơi dậy khát vọng và niềm tin cho Nhân dân Việt Nam và Nhân dân tiến bộ thế giới trong cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do, hoà bình, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Hòa cùng với không khí sôi nổi toàn Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Ninh Bình hăng hái lập thành tích chào mừng kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2026), 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), Bảo tàng tỉnh đã xây dựng Kế hoạch tổ chức chương trình giáo dục trải nghiệm “Theo dòng lịch sử”, chủ đề: “Dấu ấn Tháng Năm”, nhằm giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tìm hiểu sâu hơn về lịch sử dân tộc, về tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; qua đó góp phần bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa. Và, những tư liệu, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh đang được trân trọng bảo quản, phát huy giá trị tại Bảo tàng tỉnh tiếp tục là nguồn sử liệu quý, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lý tưởng sống đẹp và lan tỏa việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống hôm nay./.

Tác giả: Nguyễn Thị Mai Huế

Trưởng phòng Kiểm kê - Bảo quản  

Một số hình ảnh, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh