Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến như quét 3D, in 3D và xây dựng cơ sở dữ liệu số đang mở ra nhiều giải pháp mới trong công tác quản lý, nghiên cứu, trưng bày và quảng bá di sản.

Nhằm từng bước ứng dụng thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư vào lĩnh vực bảo tàng, năm 2024 tỉnh Hà Nam phê duyệt đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh “Số hóa và kết hợp in 3D di sản văn hóa vật thể tiêu biểu của tỉnh Hà Nam trên nền tảng công nghệ 4.0 nhằm phục vụ công tác quản lý, trưng bày, quảng bá, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống”. Đề tài được triển khai trong thời gian 24 tháng (từ tháng 12/2024 đến tháng 11/2026) do Viện Nghiên cứu Truyền thống và Phát triển chủ trì, phối hợp thực hiện với Công ty TNHH GITVIET và Bảo tàng tỉnh Hà Nam (nay là Bảo tàng tỉnh Ninh Bình - Cơ sở 3).  

Để đánh giá kết quả nghiên cứu và hoàn thiện sản phẩm trước khi nghiệm thu, sáng ngày 24/7/2026, tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình – Cơ sở 3, Viện Nghiên cứu Truyền thống và Phát triển phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình và Bảo tàng tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội thảo khoa học “Đánh giá mô hình in 3D mẫu di vật tiêu biểu của tỉnh Hà Nam”. Việc tiếp tục sử dụng tên “tỉnh Hà Nam” trong tên đề tài và hội thảo được thực hiện theo tên nhiệm vụ khoa học đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Tham dự hội thảo có TS. Nguyễn Tất Nhiên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình; ông Lưu Văn Dũng, đại diện UBND tỉnh Ninh Bình; ông Đỗ Văn Hiến, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Ninh Bình cùng đại diện các cơ quan, đơn vị, cán bộ chuyên môn tham gia thực hiện đề tài.

Về phía các nhà khoa học có GS.TS. Đặng Vũ Cảnh Khanh, Chủ tịch Hội đồng Quản lý Quỹ Văn Hiến Việt Nam; PGS.TS. Phạm Duy Đức, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Nghiên cứu Truyền thống và Phát triển; PGS.TS. Nguyễn Khắc Sử, chuyên gia khảo cổ, Hội đồng Khoa học Quỹ Văn Hiến Việt Nam; GS.TS Lê Thị Quý, thành viên Quỹ Văn Hiến Việt Nam; ThS. Lý Thị Bích Hồng, thành viên Quỹ Văn Hiến Việt Nam cùng các thành viên nhóm nghiên cứu đề tài.

Phát biểu khai mạc hội thảo, đại diện đơn vị chủ trì nhấn mạnh ý nghĩa của việc ứng dụng công nghệ số trong nâng cao hiệu quả bảo tồn, nghiên cứu, trưng bày và phát huy giá trị di sản văn hóa. Đồng thời khẳng định hội thảo là diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ chuyên môn trao đổi học thuật, đánh giá kết quả nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm và đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện sản phẩm của đề tài trước khi nghiệm thu.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi, đánh giá các mô hình di vật được phục dựng bằng công nghệ in 3D trên nhiều phương diện như tính khoa học, độ chính xác về hình dáng, kích thước, tỷ lệ, giá trị thẩm mỹ cũng như khả năng ứng dụng trong công tác nghiên cứu, bảo tồn, trưng bày và phát huy giá trị di sản văn hóa. Trên tinh thần trao đổi khoa học, các chuyên gia và nhà nghiên cứu đã đóng góp nhiều ý kiến xác đáng nhằm hoàn thiện quy trình số hóa, nâng cao chất lượng mô hình phục dựng và xây dựng cơ sở dữ liệu số phục vụ công tác quản lý, bảo tồn, quảng bá di sản. Những ý kiến tại hội thảo sẽ được nhóm nghiên cứu tiếp thu, bổ sung và chỉnh lý nhằm bảo đảm chất lượng chuyên môn của đề tài, đáp ứng yêu cầu nghiệm thu và tạo tiền đề cho việc ứng dụng hiệu quả kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Ngay sau hội thảo, Viện Nghiên cứu Truyền thống và Phát triển tổ chức tập huấn chuyên môn về khai thác, vận hành website và quản lý cơ sở dữ liệu số hóa di sản dành cho đội ngũ cán bộ, viên chức Bảo tàng tỉnh Ninh Bình. Nội dung tập huấn tập trung hướng dẫn quản trị dữ liệu, khai thác mô hình 3D, cập nhật cơ sở dữ liệu số và vận hành hệ thống phục vụ công tác lưu trữ, nghiên cứu, trưng bày và giới thiệu di sản trên môi trường số. Đây là hoạt động thiết thực, góp phần nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số của đội ngũ cán bộ bảo tàng, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động chuyên môn.

Hội thảo và chương trình tập huấn không chỉ góp phần nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học cấp tỉnh mà còn tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ chuyên môn tiếp cận các công nghệ mới trong lĩnh vực số hóa di sản. Đồng thời, đây cũng là dịp tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu và Bảo tàng tỉnh Ninh Bình trong việc ứng dụng khoa học và công nghệ vào bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu số phục vụ công tác bảo tồn, nghiên cứu, trưng bày và phát huy giá trị di sản văn hóa của tỉnh Ninh Bình.

Một số hình ảnh tại Hội thảo khoa học "Đánh giá mô hình in 3D mẫu di vật tiêu biểu của tỉnh Hà Nam"