Sáng mãi tấm gương anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, mẹ Việt Nam anh hùng Bùi Thị Nhạn

Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Mẹ Việt Nam Anh hùng Bùi Thị Nhạn sinh năm 1915, nguyên quán ở xã Khánh Thủy, huyện Yên  Khánh, tỉnh Ninh Bình, nay là xã Khánh Hội, tỉnh Ninh Bình; Quê chồng ở xã Xuân Lan (sau đổi là xã Kim Định), huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, nay là xã Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình.

Bùi Thị Nhạn sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, tham gia cách mạng từ tháng 6 năm 1946 và được phân công làm tổ trưởng trong hội phụ nữ cứu quốc của xã. Tháng 4 năm 1948, bà xung phong vào trung đội nữ du kích của xã, trực tiếp làm công tác giao liên (giao thông liên lạc). Tuy có 2 con còn nhỏ xong bà vẫn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, đưa đón hàng trăm lượt cán bộ đi về hoạt động an toàn. Bà còn vận động hàng chục gia đình tham gia nuôi giấu cán bộ và vận chuyển tài liệu ở Khu I. Bà đã nhiều lần bị địch bắt và tra tấn dã man nhưng luôn giữ vững ý chí chiến đấu, dũng cảm, kiên cường, không chịu khuất phục kẻ thù. Mỗi lần thoát khỏi trại giam trở về, bàlại tiếp tục hoạt động. Đầu năm 1950, do có bọn Việt gian chỉ điểm, giặc Pháp đã tổ chức lực lượng bao vây khám xét nhà bàhai lần và bắt bà về giam ở nhà hát Nam Thanh. Giặc Pháp dùng mọi hình thức tra tấn dã man nhưng không khai thác được gì buộc phải trả tự do cho bà. Ngày 8 tháng 10 năm 1950, tại nhà riêng của bà có đồng chí cán bộ huyện đang hoạt động bí mật và một số tài liệu chưa kịp chuyển đi, bất ngờ bị địch ập vào nhà. Bà đã bình tĩnh đưa cán bộ xuống hầm và cất giấu tài liệu an toàn, nhưng bà đã bị địch bắt giải về bốt Dưỡng Điền, xã Hồi Ninh, huyện Kim Sơn, nay thuộc xã Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình cùng với đứa con thứ hai chưa đầy một tuổi. Bọn giặc điên cuồng đã treo bà lên xà nhà, đóng đinh chân tay và dùng kìm bẻ hai hàm răng. Bà đã dũng cảm chịu đựng, một lòng trung thành với Đảng, với cách mạng. Đến ngày 18 tháng 10 năm 1950bất lực trước tinh thần bất khuất, kiên trung của bà, chúng đã đưa bà ra xử bắn giữa phiên chợ Hồi Thuần (xã Hồi Ninh, huyện Kim Sơn) hòng uy hiếp tinh thần của nhân dân ta. Bình tĩnh, tự tin vào việc làm vì nước, vì nhân dân của mình, bà đàng hoàng cho con bú lần cuối rồi nhờ người làng bế con về cho gia đình. Trước khi địch nổ súng, bà đã giật phắt mảnh vải đen chúng bịt mắt, ném xuống đất và thét vang: “Tao chết vì Tổ quốc, chúng mày sẽ không bao giờ có được cái chết như tao”. Bà đã anh dũng hi sinh khi mới 35 tuổi. Tấm gương hi sinh dũng cảm của bà đã gây xúc động mạnh mẽ, cổ vũ, động viên tinh thần yêu nước, ý chí căm thù chống giặc ngoại xâm của cán bộ và nhân dân Kim Sơn nói riêng và toàn tỉnh Ninh Bình nói chung.

Anh hùng liệt sỹ Bùi Thị Nhạn sinh được hai người con (một người con trai và một người con gái), trong đó, con trai bà là anh Lê Xuân Bảo hi sinh năm 1967.

Với những cống hiến, hi sinh cho Tổ quốc, Liệt sỹ Bùi Thị Nhạn đã được Đảng, Nhà nước ta truy tặng nhiều danh hiệu cao quý:

- Năm 1964, Liệt sỹ Nguyễn Thị Nhạn được Huyện ủy Kim Sơn truy nhận là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

- Ngày 17 tháng 7 năm 2002, Liệt sỹ Bùi Thị Nhạn được Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân theo quyết định số 434KT/CTN vì “Đã có thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.”

- Ngày 10 tháng 12 năm 2014 Anh hùng Liệt sỹ Bùi Thị Nhạn được Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng theo quyết định số 3211/QĐ-CTN vì “Đã có nhiều cống hiến, hi sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.”

Tác giả: Vũ Thị Thu

Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Ninh Bình