Chiếc chăn mã số: 4898/ĐD:712, hình chữ nhật, màu xám. Bốn xung quanh mép chăn được viền một lớp vải kaki màu xanh. Chăn đã bạc màu, dọc giữa thân có nhiều vết rách to, một số chỗ đã được vá, đính lại. Chiếc chăn này vốn là của con trai mẹ Nguyễn Thị Thiệp, ở xã Dương Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Con mẹ đã tham gia vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và hy sinh ở mặt trận phía Nam nước Lào. Năm 1967, đơn vị đã gửi toàn bộ quân tư trang của anh về cho gia đình, trong đó có chiếc chăn này. Mẹ đã vá lại những vết rách trên chăn như lặng lẽ hàn gắn những vết thương trong lòng mình, để nguôi ngoai phần nào nỗi đau khi người con trai mãi mãi không trở về nữa.

 

Chiếc chăn len của Cựu chiến binh Lê Minh, hiện đang trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình - Cơ sở 2

 

Năm 1965, chàng thanh niên Lê Minh, ở Tổ 10, phường Lộc Hạ, Tp. Nam Định nhập ngũ vào đơn vị Trạm Tiền Tu, Tiểu đoàn 53, Binh trạm 31, Đoàn 559, tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Năm 1967, đơn vị anh hành quân vào Nam, qua Binh trạm 28, tỉnh Quảng Bình tạm dừng chân nghỉ ngơi.

Lúc ấy, mẹ Thiệp nhìn thấy người lính trẻ Lê Minh có vóc dáng gầy nhỏ giống con trai mình. Trên vai anh lại mang theo hành trang nặng, trong đó có chiếc chăn cồng kềnh. Người mẹ nghèo nơi tuyến lửa năm xưa đã lặng lẽ đến hỏi han, động viên rồi xin đổi chiếc chăn của con trai mình cho anh bộ đội trẻ để thuận tiện hơn trên đường hành quân. Có lẽ trong khoảnh khắc ấy, mẹ Thiệp không chỉ trao đi một chiếc chăn mà còn gửi gắm vào đó tình mẫu tử thiêng liêng dành cho những người con đang đi qua chiến tranh vì Tổ quốc.

Chiếc chăn không đơn thuần để giữ ấm giữa núi rừng Trường Sơn khắc nghiệt, mà còn mang theo hơi ấm của lòng người, của hậu phương dành cho tiền tuyến. Với anh Lê Minh, mỗi lần đắp chiếc chăn ấy là một lần nhớ đến người mẹ Quảng Bình chân chất, nhớ đến tình quân dân sâu nặng giữa bom đạn chiến tranh. Chính những nghĩa tình bình dị ấy đã tiếp thêm sức mạnh để người lính vượt qua gian khổ, đi hết những năm tháng chiến tranh khắc nghiệt.

Năm 1974, anh Lê Minh xuất ngũ và luôn gìn giữ chiếc chăn như một kỷ vật thiêng liêng của cuộc đời mình. Chiếc chăn ấy đã được trao tặng cho Bảo tàng tỉnh Nam Định (nay là Bảo tàng tỉnh Ninh Bình) lưu giữ và phát huy giá trị. Hiện nay, chiếc chăn đang được trưng bày trong không gian trang trọng cùng với những kỷ vật đi cùng năm tháng tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình - Cơ sở 2.

Năm tháng cứ lặng lẽ trôi qua, lớp bụi thời gian có thể làm mờ phai màu vải, sờn những đường chỉ cũ nhưng bên trong chiếc chăn ấy vẫn còn nguyên vẹn hơi ấm, nghĩa tình hậu phương dành cho tiền tuyến. Chiếc chăn len hôm nay không chỉ kể câu chuyện riêng của một người mẹ hay một người lính mà còn gợi nhắc về hình ảnh cao đẹp của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh âm thầm hy sinh, giàu lòng yêu thương và luôn dành trọn tình cảm cho những người con ra trận.

Giữa cuộc sống hôm nay, khi hòa bình đã trở thành điều bình dị, những kỷ vật như chiếc chăn len cũ càng trở nên quý giá. Đó là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, giúp thế hệ trẻ hiểu rằng độc lập, tự do của dân tộc được đánh đổi bằng biết bao mất mát, hy sinh và cả những nghĩa tình sâu nặng của đồng bào nơi hậu phương. Mỗi người khi đứng trước kỷ vật ấy không chỉ cảm nhận được sự khốc liệt của chiến tranh, mà còn được sưởi ấm bởi lòng nhân ái, truyền thống yêu nước và tinh thần “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.