CHÀO MỪNG ĐẾN VỚI CỔNG THÔNG TIN BẢO TÀNG NINH BÌNH!

Lá cờ đỏ búa liềm trên đỉnh núi Non Nước năm 1929

  12:10 AM 16/05/2026        22

Trong dòng chảy lịch sử cách mạng của quê hương Ninh Bình, chiếc lá cờ đỏ búa liềm được treo trên đỉnh núi Non Nước năm 1929 là một hiện vật mang giá trị lịch sử đặc biệt. Không chỉ là biểu tượng của phong trào cách mạng những năm đầu thế kỷ XX, lá cờ ấy còn ghi dấu tinh thần quả cảm, ý chí đấu tranh kiên cường và niềm tin son sắt của những người cộng sản trẻ tuổi vào con đường cách mạng vô sản mà Đảng và nhân dân ta lựa chọn.

Một trong những người góp phần viết nên trang sử oai hùng ấy là anh Lương Văn Tụy (1914–1932), người con ưu tú của làng Lũ Phong, xã Quỳnh Lưu, huyện Nho Quan (nay thuộc xã Quỳnh Lưu, tỉnh Ninh Bình). Sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nước, ngay từ nhỏ anh đã sớm bộc lộ sự thông minh, nhanh nhẹn và tinh thần yêu nước sâu sắc.

Năm 1929, dưới sự dìu dắt trực tiếp của đồng chí Nguyễn Văn Hoan – Bí thư Tỉnh ủy Đông Dương Cộng sản Đảng lâm thời Ninh Bình, anh được kết nạp vào “Xích tổ” (tổ chức thanh niên cộng sản).  Với tài viết chữ đẹp và năng khiếu hội họa, anh được giao nhiệm vụ làm liên lạc, in truyền đơn và các tài liệu bí mật của Đảng.

Trong dịp kỷ niệm 12 năm Cách mạng Tháng Mười Nga, Tỉnh ủy quyết định xuất bản tờ báo bí mật mang tên “Dân Cày”, đồng thời treo cờ, rải truyền đơn và dán khẩu hiệu tại thị xã Ninh Bình nhằm tuyên truyền, cổ vũ tinh thần cách mạng trong quần chúng nhân dân. Sau khi cân nhắc, hội nghị nhất trí chọn núi Non Nước làm nơi cắm cờ. Đây là vị trí chiến lược nằm ngay cửa ngõ thị xã, sát quốc lộ 1 và đường xe lửa xuyên Bắc - Nam. Tuy nhiên, đây cũng là nơi nguy hiểm nhất vì quân Pháp canh gác cực kỳ nghiêm ngặt. Nhiệm vụ đầy nguy hiểm này được tin tưởng giao cho Bí thư Nguyễn Văn Hoan và người thanh niên trẻ Lương Văn Tụy.

Đêm 6 rạng ngày 7/11/1929, các anh giả làm người đi câu cá, vai vác cần câu, tay xách giỏ đựng lá cờ, truyền đơn, áp phích và lựu đạn giả. Trời khuya, lạnh, bọn lính gác đã say giấc nồng. Hai đồng chí nhanh chóng thực hiện công việc. Hoàn thành công việc chính các đồng chí chia nhau ra đi rải truyền đơn, dán áp phích ở nhà ga, trường học, chợ Rồng.

Sáng mùng 7/11, lá cờ đỏ búa liềm tung bay trên đỉnh núi Non Nước. Do các đồng chí treo nghi binh hai quả lựu đạn giả ở cây treo cờ nên khi địch phát hiện cờ treo trên trụ thì mất khoảng thời gian khá lâu chúng mới loay hoay hạ được lá cờ xuống. Trong khoảng thời gian ấy, kẻ địch vô cùng tức giận; ngược lại nhân dân ở thị xã Ninh Bình (nay thuộc tỉnh Ninh Bình) và các vùng phụ cận vui mừng, phấn khởi lần đầu tiên được ngắm nhìn lá cờ cách mạng trên đỉnh núi quê hương. Việc treo cờ có ý nghĩa rất quan trọng, ngoài việc ủng hộ Cách mạng tháng Mười Nga còn khích lệ tinh thần yêu nước, chí căm thù giặc sâu sắc, thông báo sự có mặt của Đảng Cộng sản và những hoạt động đấu tranh với kẻ địch để nhân dân chung lòng hợp sức tin tưởng ở Đảng, tin tưởng cách mạng.

 

Lá cờ do đồng chí Lương Văn Tụy và Nguyễn Văn Hoan treo trên đỉnh núi Non Nước ngày 7 – 11 năm 1929

 

Sự kiện núi Non Nước đã thổi bùng ngọn lửa yêu nước trong quần chúng nhưng cũng khiến thực dân Pháp điên cuồng lùng sục. Ngày 18/11/1929, trên đường đi phát báo “Dân cày” số 2, có in bài tường thuật, kèm hình minh họa lá cờ bay trên đỉnh núi Non Nước, đến phân phát ở huyện Yên Mô (xã Yên Mô, tỉnh Ninh Bình), anh Lương Văn Tụy đã bị giặc bắt.

Dù bị tra tấn và kết án 15 năm tù khổ sai khi mới 15 tuổi (giặc đã gian lận tăng tuổi của anh để kết án nặng hơn), anh vẫn giữ vững khí tiết. Tại nhà tù Côn Đảo, anh tiếp tục tham gia các hoạt động cách mạng. Năm 1932, theo chủ trương của Đảng, anh Tụy và một số đồng chí khác vượt biển về đất liền. Biển cả mênh mông, giữa đường gặp sóng lớn gió to, các đồng chí đều anh dũng hy sinh. Lúc ấy anh Tụy mới 18 tuổi.

Tấm gương chói ngời, đức hy sinh cao cả của anh hùng Lương Văn Tụy đã được Đảng và Chính phủ ta ghi nhận. Anh được truy tặng Anh hùng lực lượng vũ trang trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Trên đỉnh núi Non Nước nơi anh Tụy đã dũng cảm cắm lá cờ búa liềm ủng hộ Cách mạng tháng Mười Nga, Đảng bộ và nhân dân Ninh Bình kính cẩn xây dựng tượng đài Anh trên đỉnh núi. Tên anh cũng được đặt cho một con phố thuộc phường Hoa Lư và Trường Trung học Phổ thông chuyên của tỉnh mang tên anh: trường THPT Lương Văn Tụy.

 

Tượng đài anh hùng Lương Văn Tụy trên đỉnh núi Non Nước

 

Gần một thế kỷ đã trôi qua, lá cờ năm ấy nay đã bạc màu theo dấu ấn của thời gian, nhưng giá trị lịch sử và tinh thần cách mạng mà nó gửi gắm vẫn còn nguyên vẹn. Hiện nay, lá cờ đang được lưu giữ và trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Ninh Bình như một chứng tích thiêng liêng của phong trào cách mạng quê hương, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, hun đúc lòng tự hào dân tộc và tiếp thêm niềm tin, ý chí cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

 

Tác giả: Nguyễn Thị Tình, Phòng Giáo dục – Truyền thông

 

 

 

Tin tức nhiều lượt xem nhất

Tin tức mới nhất